Mỹ siết “phong tỏa hàng hải” Iran dù vẫn kỳ vọng đàm phán

Mỹ đã triển khai một chiến dịch phong tỏa hàng hải quy mô lớn nhằm vào Iran, gần như làm tê liệt hoạt động thương mại đường biển của quốc gia Trung Đông này, trong bối cảnh Washington vẫn bày tỏ hy vọng nối lại đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

Theo giới chức Mỹ, chỉ trong vòng chưa đầy 36 giờ kể từ khi triển khai, lực lượng quân sự nước này đã gần như chặn đứng toàn bộ hoạt động vận tải biển ra vào Iran – lĩnh vực chiếm phần lớn nguồn thu của nền kinh tế nước này. Chiến dịch phong tỏa được thực hiện sau khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt kết quả, trong bối cảnh xung đột bùng phát từ cuối tháng 2/2026.

Song song với biện pháp quân sự, Mỹ cũng tăng cường trừng phạt kinh tế, nhắm vào hệ thống vận chuyển dầu mỏ của Iran và cảnh báo sẽ áp dụng trừng phạt thứ cấp đối với các quốc gia, doanh nghiệp tiếp tục mua dầu từ Tehran. Động thái này đặc biệt nhắm đến Trung Quốc – quốc gia từng tiêu thụ phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran.

Phong tỏa của Mỹ diễn ra tại khu vực eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Việc hạn chế tàu thuyền qua lại đã khiến lưu lượng vận chuyển sụt giảm mạnh so với trước xung đột. Hệ quả là nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến giá dầu duy trì ở mức cao và làm dấy lên lo ngại về bất ổn kinh tế.

Các bộ trưởng tài chính tại nhiều quốc gia đã cảnh báo nguy cơ lan rộng của cú sốc năng lượng, trong khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo nhiều quốc gia sẽ phải vay khẩn cấp để đối phó.

Dù gia tăng sức ép, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran. Các cuộc đàm phán gián tiếp, với sự góp mặt trung gian của Pakistan có thể sớm được nối lại. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Washington muốn Tehran dừng hoạt động trong thời gian dài, trong khi phía Iran chỉ chấp nhận các giới hạn ngắn hạn.

Căng thẳng cũng gia tăng khi Iran cảnh báo có thể đáp trả bằng cách đóng các tuyến thương mại khu vực nếu bị phong tỏa kéo dài. Trong khi đó, các diễn biến quân sự tại Lebanon và khu vực Trung Đông tiếp tục làm phức tạp thêm tình hình, khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn còn nhiều bất định.

Giới phân tích nhận định, chiến lược hiện nay của Mỹ là kết hợp sức ép quân sự – kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn đàm phán. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tiềm ẩn nguy cơ đẩy xung đột leo thang nếu không đạt được đột phá ngoại giao.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn nhạy cảm và khu vực Trung Đông chưa ổn định, mọi diễn biến tiếp theo của cuộc đối đầu Mỹ – Iran sẽ tiếp tục có tác động sâu rộng tới kinh tế và an ninh thế giới.