Mỹ trì hoãn áp thuế nhập khẩu chip từ Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng thương mại hạ nhiệt

Trong diễn biến mới nhất về quan hệ kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump thông báo sẽ áp thuế nhập khẩu đối với chip bán dẫn của Trung Quốc, nhưng quyết định thực thi sẽ bị hoãn đến tháng 6 năm 2027, trong nỗ lực duy trì một bầu không khí thương mại ổn định hơn giữa Washington và Bắc Kinh. 

Nguồn gốc của động thái này bắt đầu từ một cuộc điều tra kéo dài một năm theo Điều 301 của luật thương mại Hoa Kỳ, được khởi xướng trong cuối nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Joe Biden. Kết quả điều tra cho thấy những chính sách hỗ trợ ngành chip của Trung Quốc do nhà nước hậu thuẫn có thể bị xem là hành vi thương mại không công bằng và tạo ra gánh nặng cho thương mại Mỹ. Tuy nhiên, thay vì áp thuế ngay lập tức, Mỹ quyết định hoãn việc áp mức thuế mới cho đến giữa năm 2027, đồng thời giữ quyền tùy chọn thực thi trong tương lai khi cần thiết. 

Ảnh: The Economic Times

Thuật ngữ “chip cũ” hay legacy chips được nhắc tới trong thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) ám chỉ các sản phẩm bán dẫn thế hệ trước, vốn bị cho là phân khúc mà Trung Quốc nắm ưu thế đáng kể. Mức thuế cụ thể sẽ được công bố ít nhất 30 ngày trước khi áp dụng, tạo thời gian để hai bên tiếp tục các cuộc đàm phán thương mại rộng hơn. 

Quyết định này diễn ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh đang nỗ lực duy trì một “đình chiến thương mại mong manh”. Cuộc đàm phán thương mại giữa hai cường quốc không chỉ đề cập đến thuế mà còn liên quan đến các biện pháp xuất khẩu công nghệ cao, bao gồm cả việc xem xét cho phép xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc — một bước đi gây tranh cãi nhưng phần nào thể hiện nhu cầu cân bằng giữa an ninh công nghệ và ổn định kinh tế. 

Việc hoãn áp thuế được giới chức Mỹ mô tả như một biện pháp chiến lược, nhằm giữ đòn bẩy tại bàn đàm phán mà không làm căng thẳng thương mại leo thang ngay lập tức. Điều này đặc biệt quan trọng khi Trung Quốc từng áp các hạn chế xuất khẩu nguyên liệu đất hiếm – một yếu tố then chốt trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu – khiến hai bên phải tính toán kỹ lưỡng để tránh tác động tiêu cực tới chuỗi cung ứng và nền kinh tế nội địa. 

Một điểm đáng chú ý là dù hoãn thi hành thuế đối với chip Trung Quốc, chính quyền Mỹ vẫn duy trì các mức thuế đã áp trước đó lên nhiều mặt hàng khác, và vẫn cân nhắc các bước tiếp theo trong khuôn khổ cuộc điều tra theo Điều 232 về an ninh quốc gia. Đợt xem xét này có thể dẫn tới việc áp đặt thêm thuế trên một loạt sản phẩm công nghệ chứa chip từ nhiều quốc gia, nhưng các quan chức Mỹ cho rằng khả năng thực thi sớm là không cao trong thời gian tới. 

Đối với ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, quyết định trì hoãn này có thể mang lại sự yên tâm tạm thời cho các doanh nghiệp với chuỗi cung ứng phức tạp, bởi thuế quan cao ngay lập tức sẽ gia tăng chi phí nhập khẩu linh kiện và ảnh hưởng tới kế hoạch sản xuất. Đồng thời, động thái này cũng phản ánh cách tiếp cận linh hoạt hơn của Mỹ trong xử lý các vấn đề thương mại lớn, khi cân bằng giữa áp lực cạnh tranh và nhu cầu ổn định kinh tế. 

Việc hoãn áp thuế chip sang năm 2027 thể hiện một bức tranh thương mại quốc tế phức tạp, trong đó các biện pháp bảo vệ thị trường và lợi ích quốc gia phải được điều chỉnh trong bối cảnh đàm phán và hợp tác sâu rộng hơn. Động thái này sẽ tiếp tục được theo dõi chặt chẽ bởi cả giới chính trị, giới kinh tế và các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao, vì ảnh hưởng của nó lan rộng ra nhiều khía cạnh của chuỗi cung ứng toàn cầu và cạnh tranh công nghệ quốc tế.