Mỹ và Iran báo hiệu tiến triển trong đàm phán chấm dứt xung đột

Ảnh: Reuters 

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/5 tuyên bố khuôn khổ của một thỏa thuận với Iran đã được “đàm phán phần lớn”, trong đó trọng tâm là việc mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới đang bị gián đoạn bởi xung đột.

Ông Trump cho biết các cuộc thương lượng hiện tập trung vào những điều khoản cuối cùng. Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh Washington muốn bảo đảm Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân và việc lưu thông qua eo biển Hormuz được diễn ra tự do, không thu phí.

Tuy nhiên, phía Iran tỏ ra thận trọng hơn. Truyền thông nhà nước Iran cho rằng tuyên bố của ông Trump về việc thỏa thuận sắp hoàn tất là “không phản ánh thực tế”, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ không nhượng bộ các lợi ích cốt lõi trong đàm phán.

Theo Reuters, Pakistan đang đóng vai trò trung gian quan trọng trong tiến trình hòa giải. Tổng tham mưu trưởng Pakistan Asim Munir đã có các cuộc gặp với lãnh đạo Iran và Mỹ nhằm thúc đẩy một văn bản ghi nhớ gồm nhiều giai đoạn để chấm dứt chiến sự và mở đường cho đàm phán sâu hơn về chương trình hạt nhân Iran.

Các nguồn tin ngoại giao cho biết kế hoạch hiện được thảo luận gồm ba giai đoạn: chấm dứt giao tranh, giải quyết khủng hoảng tại eo biển Hormuz và tiến tới các cuộc thương lượng toàn diện hơn về hạt nhân cũng như an ninh khu vực.

Eo biển Hormuz hiện là tâm điểm chú ý của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu đi qua khu vực này. Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran từ đầu năm đã khiến hoạt động hàng hải bị gián đoạn nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế toàn cầu.

Dù vậy, nhiều bất đồng lớn vẫn tồn tại. Mỹ tiếp tục yêu cầu Iran hạn chế chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và quan hệ với các lực lượng vũ trang trong khu vực, trong khi Tehran yêu cầu Washington dỡ bỏ phong tỏa và các lệnh trừng phạt kinh tế.

Giới quan sát nhận định các cuộc đàm phán hiện đang ở giai đoạn then chốt. Nếu đạt được thỏa thuận, đây có thể là bước ngoặt quan trọng giúp hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông sau nhiều tháng xung đột và khủng hoảng năng lượng toàn cầu.