New Zealand và Cook Islands hàn gắn quan hệ sau tranh cãi về thỏa thuận với Trung Quốc

Theo Japan Times, hai bên đã đạt được một tuyên bố hợp tác về quốc phòng và an ninh, đánh dấu bước đi nhằm khôi phục lòng tin sau nhiều tháng bất đồng.

Mâu thuẫn giữa hai bên bắt đầu từ năm 2025, khi Cook Islands ký thỏa thuận đối tác chiến lược với Trung Quốc mà không tham vấn trước với New Zealand. Động thái này khiến Wellington lo ngại về ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh tại khu vực Nam Thái Bình Dương.

Cook Islands là quốc gia tự quản nhưng có quan hệ “liên kết tự do” với New Zealand, theo đó hai bên có nghĩa vụ tham vấn về các vấn đề đối ngoại và an ninh. Việc thiếu minh bạch trong thỏa thuận với Trung Quốc đã khiến mối quan hệ này rạn nứt. Để thể hiện sự không đồng tình, New Zealand từng tạm dừng một phần viện trợ tài chính cho Cook Islands, làm gia tăng căng thẳng giữa hai bên.

Theo thỏa thuận vừa ký, hai nước cam kết tăng cường tham vấn về các vấn đề quốc phòng và an ninh, đồng thời làm rõ vai trò của New Zealand là đối tác chính trong lĩnh vực này.

Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết thỏa thuận giúp xóa bỏ những điểm chưa rõ ràng trong quan hệ song phương và tạo nền tảng để hai bên tiếp tục hợp tác trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực ngày càng phức tạp.

Về phía Cook Islands, Thủ tướng Mark Brown khẳng định thỏa thuận mới nhằm hướng tới tương lai và giải quyết những lo ngại trước đó.

Dù đạt được thỏa thuận với New Zealand, Cook Islands cho biết điều này không ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác đã ký với Trung Quốc, vốn tập trung vào các lĩnh vực như kinh tế, cơ sở hạ tầng và khai thác tài nguyên biển.

Giới quan sát cho rằng quốc đảo này đang tìm cách cân bằng quan hệ giữa các đối tác lớn nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, trong khi vẫn duy trì liên kết truyền thống với New Zealand.

Diễn biến trên phản ánh bức tranh rộng hơn về cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc tại khu vực Thái Bình Dương, nơi Trung Quốc đang gia tăng hiện diện thông qua đầu tư và hợp tác kinh tế. Trong khi đó, New Zealand và các đồng minh phương Tây tìm cách duy trì vai trò truyền thống tại khu vực, đặc biệt với các quốc đảo có quan hệ lịch sử và thể chế gắn bó chặt chẽ.

Thỏa thuận mới giúp New Zealand và Cook Islands tạm thời hạ nhiệt căng thẳng, nhưng cũng cho thấy bài toán cân bằng quan hệ giữa các cường quốc vẫn là thách thức lớn với các quốc gia nhỏ tại Thái Bình Dương.