
Theo tờ The Japan Times, kết luận được Bộ Giáo dục Nhật Bản công bố ngày 23/5 liên quan chuyến học tập thực tế của trường Doshisha International Senior High School về kế hoạch di dời căn cứ không quân Futenma của Thủy quân lục chiến Mỹ từ thành phố Ginowan tới khu vực ven biển Henoko ở Okinawa.
Trước đó, ngày 16/3, trong khuôn khổ chuyến học tập này, hai thuyền nhỏ chở học sinh đã bị lật ngoài khơi Henoko. Tai nạn khiến thuyền trưởng 71 tuổi Hajime Kanai và nữ sinh năm hai Tomoka Takeishi tử vong.
Bộ Giáo dục Nhật Bản nhận định chương trình đã vi phạm điều khoản yêu cầu “trung lập chính trị” trong giáo dục, do hoạt động học tập có liên quan tới các nhóm phản đối việc di dời căn cứ quân sự Mỹ. Đây là lần đầu tiên kể từ khi luật hiện hành được ban hành, chính phủ Nhật đưa ra kết luận vi phạm dựa trên yếu tố trung lập chính trị.
Ngoài vấn đề nội dung, báo cáo điều tra cũng chỉ trích công tác bảo đảm an toàn của nhà trường là “cực kỳ không phù hợp”. Theo đó, trường không tiến hành kiểm tra hiện trường đầy đủ trước chuyến đi và không bố trí giáo viên đi cùng học sinh trên thuyền vào ngày xảy ra tai nạn.
Bộ Giáo dục đã gửi văn bản yêu cầu cải tổ tới đơn vị điều hành trường và chính quyền tỉnh Kyoto – cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục này.
Vụ việc nhanh chóng gây tranh luận tại Nhật Bản về ranh giới giữa giáo dục công dân, giáo dục hòa bình và tính trung lập chính trị trong trường học. Một số ý kiến lo ngại quyết định của chính phủ có thể khiến giáo viên và nhà trường e ngại khi tổ chức các chương trình học liên quan vấn đề xã hội hoặc chính trị nhạy cảm.
Khu vực Henoko từ lâu là điểm nóng tranh cãi tại Okinawa do kế hoạch di dời căn cứ Futenma của quân đội Mỹ. Người dân địa phương và nhiều tổ chức phản đối dự án với lý do môi trường, tiếng ồn và gánh nặng quân sự đối với tỉnh Okinawa.