Theo tờ South China Morning Post, Tokyo dự kiến bố trí các UAV MQ-9B SeaGuardian do Mỹ sản xuất tại đảo Iwo Jima và Chichijima thuộc quần đảo Ogasawara, phía nam thủ đô Tokyo. Sân bay tại đảo Minamitorishima – điểm cực đông của Nhật Bản – cũng sẽ được sử dụng để hỗ trợ hoạt động triển khai.
Giới chức Nhật Bản cho biết mục tiêu chính là lấp “điểm mù giám sát” trên Thái Bình Dương, nơi lực lượng phòng vệ hiện còn hạn chế khả năng theo dõi liên tục các hoạt động của hải quân Trung Quốc.
MQ-9B SeaGuardian là phiên bản trinh sát hàng hải của dòng UAV MQ-9 Reaper nổi tiếng, có khả năng bay liên tục trong thời gian dài và hoạt động trên phạm vi khoảng 4.900km. Thiết bị được trang bị radar giám sát mặt biển, hệ thống nhận diện tàu thuyền và công nghệ theo dõi mục tiêu theo thời gian thực.
Ngoài UAV, Nhật Bản cũng dự kiến triển khai các hệ thống radar cơ động trên Iwo Jima và Chichijima. Theo báo Yomiuri, kế hoạch này sẽ được tích hợp vào các tài liệu chiến lược quốc phòng sửa đổi vào cuối năm nay.
Động thái của Tokyo diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng liên quan đến hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan và Tây Thái Bình Dương. Theo các nguồn tin quốc phòng Nhật Bản, hải quân Trung Quốc đã mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động trong những năm gần đây, bao gồm việc triển khai đồng thời hai nhóm tác chiến tàu sân bay ra Thái Bình Dương vào năm 2025.
Các chuyên gia an ninh nhận định vị trí của Iwo Jima và quần đảo Ogasawara có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, nằm gần “chuỗi đảo thứ hai” – tuyến phòng thủ được Mỹ và đồng minh xem là then chốt để kiềm chế ảnh hưởng quân sự của Trung Quốc ở Thái Bình Dương.
Trong khi đó, phía Trung Quốc đã phản ứng gay gắt trước kế hoạch mới của Nhật Bản. Tờ PLA Daily – cơ quan ngôn luận của quân đội Trung Quốc – cáo buộc Tokyo đang thực hiện một “canh bạc nguy hiểm”, cho rằng hệ thống UAV và tên lửa mà Nhật triển khai tại các đảo phía nam mang bản chất tấn công nhiều hơn phòng thủ.
Bắc Kinh đặc biệt lo ngại việc Nhật Bản kết hợp UAV tầm xa với các loại tên lửa chống hạm Type-25 và tên lửa hành trình Tomahawk do Mỹ sản xuất. Theo PLA Daily, điều này có thể giúp Tokyo mở rộng khả năng tấn công sâu vào các mục tiêu trên biển và đất liền ở khu vực Đông Á.
Giới phân tích cho rằng kế hoạch mới phản ánh xu hướng Nhật Bản tăng tốc hiện đại hóa quốc phòng trước môi trường an ninh ngày càng phức tạp. Trong những năm gần đây, Tokyo đã liên tục nâng ngân sách quân sự, mở rộng hợp tác với Mỹ và tăng cường hiện diện tại các đảo xa gần Đài Loan.
