Quyết tâm giữ hoạt động của Tomago và bài toán năng lượng cho tương lai công nghiệp Australia

Chính phủ Australia vừa công bố một kế hoạch can thiệp đầy quyết đoán nhằm bảo đảm tương lai của Tomago Aluminium, nhà máy sản xuất nhôm lớn nhất nước này, vốn đang đối mặt với nguy cơ đóng cửa khi hợp đồng cung cấp điện hiện tại kết thúc vào năm 2028. Đây là một bước đi chiến lược không chỉ bảo vệ một cơ sở công nghiệp quan trọng mà còn phản ánh những thách thức sâu rộng hơn mà ngành sản xuất nặng phải đối mặt trong bối cảnh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và chi phí năng lượng gia tăng. 

Tomago Aluminium, nằm ở khu vực Hunter của bang New South Wales và thuộc sở hữu phần lớn bởi tập đoàn khai khoáng Rio Tinto, hiện tạo công ăn việc làm trực tiếp cho hơn một nghìn lao động toàn thời gian cùng khoảng hai trăm hợp đồng làm việc khác. Nhà máy này sản xuất khoảng 590.000 tấn nhôm mỗi năm, chiếm gần 40% tổng sản lượng nhôm của Australia, đồng thời là một trong những đơn vị tiêu thụ điện lớn nhất toàn bang. Chính vì vậy, việc nó đứng trước nguy cơ ngừng hoạt động không chỉ tác động đến người lao động và cộng đồng địa phương mà còn gây lo ngại về chuỗi cung ứng ở nhiều ngành công nghiệp liên quan. 

Nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này là việc không thể đảm bảo các hợp đồng cung cấp điện với giá cả hợp lý sau năm 2028, khi hợp đồng hiện tại với AGL Energy hết hạn. Do nhôm là một sản phẩm cực kỳ tiêu tốn năng lượng, chi phí điện chiếm một phần đáng kể trong tổng chi phí vận hành, nên khi giá điện dự kiến tăng cao trong quá trình chuyển dịch sang nguồn năng lượng xanh, mô hình kinh doanh của Tomago trở nên khó duy trì nếu không có sự hỗ trợ đặc biệt. Rio Tinto từng cảnh báo rằng việc không có nguồn cung điện vừa ổn định vừa giá hợp lý sẽ khiến hoạt động sản xuất trở nên không khả thi về mặt kinh tế. 

Ảnh: The Australia Institute

Trước thực tế này, Thủ tướng Anthony Albanese cùng chính quyền liên bang và bang New South Wales đã bắt tay với Rio Tinto để đàm phán một thỏa thuận năng lượng dài hạn. Mục tiêu là đảm bảo nguồn điện có giá cố định trong tương lai, đồng thời thúc đẩy phát triển các dự án năng lượng tái tạo, xây dựng cơ sở lưu trữ và nâng cấp lưới điện để phục vụ nhu cầu sản xuất công nghiệp lớn như của Tomago. Chính phủ cũng dự kiến cung cấp các cơ chế tài chính ưu đãi để hỗ trợ quá trình đầu tư vào năng lượng sạch, từ đó giảm bớt chi phí cho công ty và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng toàn quốc. 

Bên cạnh sự hỗ trợ từ phía chính phủ, Tomago Aluminium cam kết đóng góp ít nhất 1 tỷ đô la Úc cho đầu tư vốn và bảo trì lớn trong thập kỷ tới, trong đó có các sáng kiến giảm phát thải carbon. Động thái này cho thấy doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư cho tương lai bền vững nếu có nền tảng năng lượng ổn định. Việc chính quyền và nhà máy cùng chung tay thể hiện một mô hình hợp tác giữa khu vực công và tư để giữ gìn năng lực sản xuất địa phương, đồng thời thích ứng với các mục tiêu về khí hậu và môi trường. 

Phản ứng từ các tổ chức đại diện người lao động như Australian Workers’ Union cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ đối với kế hoạch này, bởi Tomago không chỉ là một nhà máy nhôm mà còn là biểu tượng của ngành sản xuất tại Australia. Giữ cho cơ sở này hoạt động có nghĩa là bảo vệ hàng nghìn việc làm và giữ vững một phần quan trọng của chuỗi giá trị công nghiệp trong nước. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhiều cơ sở công nghiệp khác cũng đã phải nhận hỗ trợ trong thời gian gần đây, như các nhà máy luyện đồng, kẽm, chì và thép, chứng tỏ chính phủ đang cố gắng duy trì vị thế sản xuất trong bối cảnh nhiều ngành gặp khó khăn tương tự. 

Tuy vẫn còn những chi tiết của thỏa thuận chưa được công bố chính thức, rõ ràng kế hoạch này là một bước ngoặt cho ngành nhôm và năng lượng Australia. Nó mở ra một hướng tiếp cận mới, nơi các giải pháp năng lượng bền vững không chỉ phục vụ mục tiêu môi trường mà còn là nền tảng cho sự phát triển công nghiệp và an ninh kinh tế. Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng chú trọng đến sản xuất xanh, quyết định này có thể trở thành một mô hình thí điểm để cân bằng giữa lợi ích kinh tế, việc làm và mục tiêu khí hậu trong tương lai.