
Ảnh: Reuters
Theo hãng tin Reuters, phán quyết được Thẩm phán Liên bang Leonie Brinkema tại bang Virginia đưa ra ngày 29/5, sau khi một số nguyên đơn khởi kiện cho rằng quỹ này có thể bị sử dụng để mang lại lợi ích cho các đồng minh chính trị của ông Trump và vi phạm các nguyên tắc hiến pháp.
Quỹ gây tranh cãi mang tên “Quỹ chống vũ khí hóa quyền lực” có quy mô khoảng 1,776 tỷ USD, được hình thành từ một thỏa thuận dàn xếp liên quan đến vụ kiện của ông Trump đối với Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) và Bộ Tài chính Mỹ về việc rò rỉ hồ sơ thuế cá nhân của ông trước đây.
Chính quyền Trump cho biết quỹ này được thiết kế để hỗ trợ những cá nhân bị tổn hại bởi các cuộc điều tra hoặc truy tố mà họ cho là mang động cơ chính trị. Ông Trump và các đồng minh từ lâu cáo buộc các cơ quan liên bang đã bị sử dụng như công cụ nhằm nhắm vào phe bảo thủ, điều mà họ gọi là vũ khí hóa chính quyền.
Tuy nhiên, các tổ chức phản đối cho rằng quỹ có nguy cơ trở thành một “quỹ thưởng chính trị” dành cho những người ủng hộ Tổng thống Trump. Nhóm vận động pháp lý Democracy Forward – đơn vị đứng sau vụ kiện – cho rằng cơ chế vận hành của quỹ thiếu minh bạch và có thể dẫn tới việc phân bổ tiền dựa trên quan điểm chính trị thay vì các tiêu chí khách quan.
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn là khả năng một số người từng bị truy tố liên quan đến vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021 có thể trở thành đối tượng nhận hỗ trợ từ quỹ. Điều này đã làm dấy lên phản ứng không chỉ từ phe Dân chủ mà còn từ một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa.
Theo lệnh của tòa án, chính quyền Mỹ hiện chưa được phép thực hiện các bước triển khai tiếp theo, bao gồm việc phân bổ hoặc chuyển tiền cho quỹ, ít nhất cho đến khi phiên điều trần tiếp theo diễn ra vào tháng 6. Thẩm phán Brinkema cho rằng cần duy trì hiện trạng để tránh những hậu quả khó khắc phục trong trường hợp chương trình sau đó bị xác định là trái luật.
Trong khi đó, Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định quỹ hoàn toàn hợp pháp và không nhằm phục vụ lợi ích đảng phái. Chính quyền Trump cũng cho biết vẫn có kế hoạch tiếp tục chuẩn bị các thủ tục cần thiết để quỹ có thể đi vào hoạt động nếu vượt qua các thách thức pháp lý hiện nay.
Vụ việc được xem là diễn biến mới nhất trong hàng loạt tranh cãi pháp lý liên quan đến nỗ lực của ông Trump nhằm tái cấu trúc các cơ quan liên bang và xử lý những gì ông gọi là sự thiên vị chính trị trong bộ máy nhà nước. Giới quan sát nhận định phán quyết của tòa có thể trở thành phép thử quan trọng đối với giới hạn quyền lực hành pháp cũng như tính hợp hiến của các sáng kiến gây tranh cãi từ Nhà Trắng.