
Ảnh: ShutterStock
Theo tờ South China Morning Post, nhóm nghiên cứu do giáo sư Ôn Liêu Dũng (Wen Liaoyong) tại Đại học Tây Hồ (Westlake University) ở thành phố Hàng Châu dẫn đầu đã thu nhỏ hệ thống xét nghiệm sinh học vốn có kích thước lớn như tủ lạnh thành một thiết bị nằm gọn trong lòng bàn tay.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature Photonics ngày 13/5. Nhóm nghiên cứu cho biết công nghệ mới có độ nhạy cao gấp khoảng 10.000 lần so với các phương pháp phát hiện truyền thống, đồng thời đạt độ chính xác tới 94,9% trong thử nghiệm phát hiện ung thư phổi giai đoạn đầu.
Thiết bị hoạt động bằng cách phát hiện các “biomarker” – dấu ấn sinh học như protein, ADN hoặc RNA liên quan tới ung thư – tồn tại với hàm lượng cực nhỏ trong máu ở giai đoạn sớm của bệnh.
Điểm đặc biệt của công nghệ này là kết hợp vật liệu nano ADN, chấm lượng tử (quantum dots) và công nghệ chỉnh sửa gene CRISPR để khuếch đại tín hiệu quang học. Khi phát hiện dấu hiệu ung thư, hệ thống sẽ tạo ra thay đổi ánh sáng có thể đo được với độ nhiễu nền rất thấp, giúp nhận diện cả những dấu hiệu bệnh cực nhỏ.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ mới không cần các bước khuếch đại hóa học phức tạp như nhiều xét nghiệm hiện nay, qua đó giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí chẩn đoán.
Giáo sư Wen cho biết thiết bị được thiết kế hướng tới khả năng sử dụng tại bệnh viện, phòng khám cộng đồng, vùng sâu vùng xa hoặc thậm chí tại nhà trong tương lai. Ông nhận định phương pháp này có thể giúp phát hiện ung thư trước cả khi khối u xuất hiện rõ trên phim chụp CT.
Không chỉ ung thư phổi, nền tảng công nghệ này còn có thể được điều chỉnh để phát hiện virus, vi khuẩn, độc tố môi trường hoặc các bệnh khác như Alzheimer.
Những năm gần đây, Trung Quốc liên tục công bố các bước tiến trong lĩnh vực “liquid biopsy” – sinh thiết lỏng bằng máu. Trước đó, nhiều nhóm nghiên cứu nước này cũng phát triển các xét nghiệm máu nhằm phát hiện sớm ung thư dạ dày, ung thư tuyến tụy và nhiều bệnh lý khác.
Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng công nghệ mới vẫn cần thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trước khi được triển khai rộng rãi trong thực tế.