Thỏa thuận lương lịch sử của Samsung làm thay đổi cục diện lao động tại Hàn Quốc

Ảnh: Reuters 

Theo Reuters, Samsung Electronics đã đạt được thỏa thuận vào phút chót với công đoàn lớn nhất của hãng để tránh một cuộc đình công kéo dài 18 ngày có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng chip toàn cầu. Thỏa thuận sau đó được gần 74% trong số hơn 62.000 lao động tham gia bỏ phiếu thông qua.

Điểm đáng chú ý nhất của thỏa thuận là Samsung đồng ý triển khai cơ chế thưởng đặc biệt kéo dài 10 năm cho bộ phận bán dẫn, đồng thời chia cho nhân viên khoản tương đương 10,5% lợi nhuận hoạt động của mảng chip bán dẫn. Ngoài ra, mức tăng lương trung bình năm nay đạt khoảng 6,2%.

Reuters cho biết một số nhân viên mảng bộ nhớ AI của Samsung có thể nhận tổng tiền thưởng lên tới khoảng 416.000 USD nhờ kết quả kinh doanh bùng nổ từ làn sóng trí tuệ nhân tạo. Công ty cũng xóa bỏ mức trần tiền thưởng trước đây vốn giới hạn ở 50% lương cơ bản.

Giới chuyên gia nhận định đây là sự thay đổi mang tính “địa chấn” trong văn hóa doanh nghiệp Hàn Quốc, nơi các tập đoàn gia đình (chaebol) lâu nay vốn nổi tiếng với mô hình quản lý tập trung và hạn chế vai trò của công đoàn. Reuters cho biết đây mới chỉ là lần thứ hai một tập đoàn lớn của Hàn Quốc chính thức áp dụng cơ chế chia lợi nhuận hoạt động cho người lao động.

Không chỉ dừng ở Samsung, thỏa thuận này đang tạo hiệu ứng dây chuyền trên thị trường lao động Hàn Quốc. Công đoàn tại nhiều doanh nghiệp lớn như Kakao, LG Uplus, HD Hyundai và Samsung Biologics đã bắt đầu thúc đẩy các yêu cầu tương tự về chia sẻ lợi nhuận và cải thiện chế độ đãi ngộ.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh phong trào công đoàn tại Hàn Quốc ngày càng mạnh lên sau nhiều năm bị xem là yếu thế trước các tập đoàn lớn. Samsung từng nổi tiếng với chính sách “không công đoàn” trong nhiều thập niên và nhiều lần bị chỉ trích.

Từ năm 2020, sau hàng loạt bê bối liên quan đến hoạt động chống công đoàn, ban lãnh đạo Samsung đã công khai xin lỗi và bắt đầu thay đổi cách tiếp cận với người lao động. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn âm ỉ trong nhiều năm, đặc biệt khi ngành chip bước vào giai đoạn bùng nổ nhờ AI nhưng khoảng cách thu nhập giữa các bộ phận trong công ty ngày càng lớn.

Trước khi đạt thỏa thuận, công đoàn Samsung từng cảnh báo có tới 40.000 lao động tham gia biểu tình và đình công nếu đàm phán thất bại. Chính phủ Hàn Quốc thậm chí cân nhắc áp dụng biện pháp hòa giải khẩn cấp vì lo ngại đình công có thể gây thiệt hại nặng cho nền kinh tế và ngành bán dẫn toàn cầu.

Dù giúp tránh được nguy cơ gián đoạn sản xuất, thỏa thuận mới cũng làm lộ rõ sự chia rẽ bên trong Samsung. Reuters cho biết nhiều nhân viên ở các bộ phận điện tử tiêu dùng và foundry tỏ ra bất mãn khi mức thưởng của họ thấp hơn rất nhiều so với nhóm chip nhớ AI. Một số công đoàn nhỏ thậm chí đã yêu cầu tòa án can thiệp để ngăn cuộc bỏ phiếu thông qua thỏa thuận.

Giới doanh nghiệp Hàn Quốc hiện lo ngại xu hướng công đoàn mạnh lên có thể khiến chi phí lao động tăng nhanh, gây áp lực lên khả năng cạnh tranh của các tập đoàn công nghệ trong dài hạn. Trong khi đó, các tổ chức lao động xem đây là dấu mốc cho thấy người lao động đang giành được vị thế thương lượng lớn hơn trong nền kinh tế lớn thứ tư châu Á.