Tòa phúc thẩm Mỹ chặn gửi thuốc phá thai qua đường bưu điện, làm dấy lên tranh cãi mới

Ảnh: Reuters 

Theo phán quyết ngày 1/5, Tòa phúc thẩm khu vực 5 có trụ sở tại New Orleans đã đình chỉ một quy định từ năm 2023 của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), vốn cho phép kê đơn từ xa và gửi thuốc phá thai mifepristone qua đường bưu điện. Quyết định này đồng nghĩa với việc thuốc mifepristone – một trong hai loại thuốc chính dùng trong phá thai bằng phương pháp nội khoa – sẽ phải được cấp phát trực tiếp tại cơ sở y tế, thay vì gửi qua thư như trước đây.

Giới chuyên gia cảnh báo động thái này có thể làm gián đoạn dịch vụ y tế từ xa (telehealth), buộc nhiều phụ nữ phải di chuyển xa để tiếp cận dịch vụ, kể cả tại các bang nơi phá thai vẫn hợp pháp.

Mifepristone hiện được sử dụng trong phần lớn các ca phá thai tại Mỹ, chiếm khoảng hơn 60% tổng số trường hợp, do đó bất kỳ thay đổi nào liên quan đến loại thuốc này đều có tác động lớn đến hệ thống chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Vụ kiện bắt nguồn từ bang Louisiana, nơi có luật cấm phá thai nghiêm ngặt. Bang này cho rằng quy định nới lỏng của FDA đã gây ảnh hưởng đến luật pháp địa phương và thiếu cơ sở khoa học đầy đủ. Ngược lại, FDA và các nhà sản xuất thuốc khẳng định mifepristone đã được chứng minh an toàn qua nhiều nghiên cứu, với tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng rất thấp.

Các tổ chức ủng hộ quyền phá thai cho rằng phán quyết đã bỏ qua dữ liệu y khoa tích lũy trong nhiều năm, đồng thời làm suy giảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu. Trong khi đó, những người phản đối phá thai coi đây là chiến thắng pháp lý quan trọng, giúp tăng cường kiểm soát đối với loại thuốc này.

Phán quyết hiện chỉ mang tính tạm thời, nhưng được dự báo sẽ nhanh chóng bị kháng cáo lên Tòa án Tối cao Mỹ. Các công ty dược và chính quyền liên bang đã chuẩn bị các bước pháp lý tiếp theo nhằm bảo vệ quy định của FDA.

Diễn biến mới này tiếp tục cho thấy cuộc chiến pháp lý xoay quanh quyền phá thai tại Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt, đặc biệt sau khi Tòa án Tối cao năm 2022 hủy bỏ phán quyết mang tính bước ngoặt về quyền phá thai liên bang.

Giới quan sát nhận định, nếu phán quyết được giữ nguyên, nó có thể tái định hình cách tiếp cận dịch vụ phá thai tại Mỹ, hạn chế vai trò của khám chữa bệnh từ xa và gia tăng sự khác biệt giữa các bang trong việc cung cấp dịch vụ này.

Trong bối cảnh các bang tiếp tục theo đuổi những chính sách trái ngược nhau về phá thai, vụ việc được xem là một trong những điểm nóng pháp lý có thể ảnh hưởng sâu rộng đến chính sách y tế và quyền cá nhân tại Mỹ trong thời gian tới.