Tổng thống Donald Trump xem xét ban hành sắc lệnh hành pháp để can thiệp luật AI của các bang

Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc soạn một sắc lệnh hành pháp (executive order) nhằm hạn chế quyền ban hành luật về trí tuệ nhân tạo (AI) ở cấp tiểu bang, theo tin từ Reuters. Dự định này phản ánh một bước đi quyết liệt trong nỗ lực kiểm soát khung pháp lý cho AI trên toàn quốc, đặt ưu tiên cho chính quyền liên bang trong việc quản lý công nghệ tiềm năng mang tính cách mạng. (reuters.com)

Mâu thuẫn nảy sinh khi một số tiểu bang như California đã bắt đầu soạn thảo và ban hành các quy định cứng rắn đối với AI, đặc biệt trong các lĩnh vực như an toàn kỹ thuật, minh bạch thuật toán và trách nhiệm bồi thường khi AI gây hại. Theo báo cáo của NBC News, Trump lo ngại rằng nếu các bang tự do quy định, sẽ hình thành một “mạng lưới pháp lý lắt nhắt” gây khó khăn cho doanh nghiệp và công nghệ phát triển một cách nhất quán. 

Ảnh: Fox News

Động thái này nếu được thực hiện sẽ là một cuộc đấu pháp lý lớn giữa chính quyền liên bang và các chính quyền tiểu bang — tương tự các tranh chấp trước đây về môi trường, y tế hoặc thị trường lao động. Trump định vị rằng AI là một vấn đề chiến lược quốc gia, và chỉ liên bang mới đủ thẩm quyền quản lý được những rủi ro toàn cầu cũng như bảo vệ lợi ích kinh tế – an ninh Mỹ.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý và công nghệ lại chỉ ra nhiều thách thức liên quan: việc tập trung quyền lực quản lý AI vào liên bang có thể làm giảm sự linh hoạt trong việc thử nghiệm quy định tại quy mô nhỏ, nơi tiểu bang có thể đóng vai trò “phòng thí nghiệm” chính sách. Ngoài ra, nếu liên bang đặt ra quy định quá khắt khe, sẽ hạn chế đổi mới trong lĩnh vực AI vốn phát triển rất nhanh.

Về phía xã hội, người dân cũng có quyền lo ngại. Một số nhóm hoạt động nhân quyền và công nghệ cảnh báo rằng việc quy trình AI chỉ do liên bang giám sát có thể bỏ qua những rủi ro đặc thù địa phương, như phân biệt đối xử trong AI dựa trên đặc điểm cộng đồng hay sử dụng sai mục đích.

Nếu sắc lệnh được ban hành, Trump sẽ đặt nền móng cho một chương mới trong cuộc tranh cãi về quản trị AI tại Mỹ — giữa nhu cầu bảo đảm an toàn, đảm bảo quyền lợi công dân, và khuyến khích đổi mới công nghệ. Đây chắc chắn là một điểm chạm đáng chú ý trên con đường định hình tương lai AI ở Hoa Kỳ.