
Ảnh: The Korea Times
Theo báo cáo của Transitional Justice Working Group, các vụ xử tử và án tử hình tại Triều Tiên đã tăng mạnh trong giai đoạn sau năm 2020 – thời điểm nước này siết chặt kiểm soát biên giới do đại dịch. Cụ thể, trong tổng số 144 vụ xử tử được ghi nhận từ năm 2011 đến 2024, có tới 65 vụ xảy ra sau khi biên giới bị đóng cửa. Đáng chú ý, số vụ xử tử và án tử hình trong giai đoạn 5 năm sau đó đã tăng hơn 116%, trong khi số người bị ảnh hưởng tăng gần 250%.
Báo cáo cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: Các hành vi liên quan đến văn hóa Hàn Quốc như xem phim, nghe nhạc hay tiếp cận nội dung giải trí nước ngoài đang bị trừng phạt ngày càng nghiêm khắc. Số vụ xử tử liên quan đến các hành vi này đã tăng tới 250% sau đại dịch.
Triều Tiên coi việc tiếp cận văn hóa bên ngoài, đặc biệt là từ Hàn Quốc, là mối đe dọa trực tiếp đến hệ tư tưởng và sự kiểm soát của nhà nước. Trước đó, nhiều báo cáo nhân quyền cũng cho thấy chính quyền Triều Tiên đã ban hành các đạo luật nhằm kiểm soát chặt chẽ thông tin và văn hóa ngoại lai. Những người vi phạm có thể đối mặt với các hình phạt từ lao động cưỡng bức đến án tử hình, tùy mức độ và hoàn cảnh.
Các lời khai từ người đào tẩu cho biết việc kiểm tra điện thoại, khám xét nhà và giám sát đời sống cá nhân đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây.
Giới chuyên gia nhận định việc đóng cửa biên giới trong thời kỳ Covid-19 đã khiến Triều Tiên trở nên khép kín hơn, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền tăng cường kiểm soát xã hội. Việc hạn chế giao thương và tiếp xúc quốc tế cũng khiến người dân khó tiếp cận thông tin bên ngoài, trong khi các biện pháp trừng phạt nội bộ lại được siết chặt.
Các tổ chức nhân quyền cảnh báo rằng sự gia tăng các vụ xử tử phản ánh tình trạng vi phạm nhân quyền nghiêm trọng tại Triều Tiên. Việc trừng phạt nặng nề đối với những hành vi liên quan đến văn hóa và thông tin cho thấy mức độ kiểm soát cao của chính quyền đối với đời sống cá nhân của người dân.
Diễn biến mới cho thấy Triều Tiên đang tăng cường các biện pháp cứng rắn nhằm kiểm soát tư tưởng và thông tin trong xã hội.
Trong bối cảnh đất nước tiếp tục duy trì chính sách khép kín, các vấn đề về nhân quyền và tự do tiếp cận thông tin nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục gây tranh cãi trong thời gian tới.