Trung Quốc đưa tàu sân bay áp sát Philippines, Nhật Bản theo dõi sát hoạt động quân sự

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Nhật Bản, tàu sân bay Liêu Ninh cùng các tàu hộ tống hoạt động tại khu vực phía đông đảo Luzon của Philippines từ ngày 26 đến 28/5. Trong thời gian này, các máy bay chiến đấu và trực thăng trên tàu đã thực hiện khoảng 170 lượt cất và hạ cánh khi hạm đội di chuyển qua khu vực Tây Thái Bình Dương.

Tokyo cho biết nhóm tàu Trung Quốc đã di chuyển tới vị trí cách đảo Miyakojima của Nhật Bản khoảng 590 km về phía đông nam. Đây là một trong những khu vực chiến lược nằm gần chuỗi đảo Nansei của Nhật Bản và tuyến hàng hải quan trọng nối Thái Bình Dương với Biển Hoa Đông.

Cuộc diễn tập của Trung Quốc diễn ra chỉ ít ngày sau khi Nhật Bản và Philippines nhất trí nâng cấp quan hệ an ninh lên mức chưa từng có, trong bối cảnh cả hai nước đều bày tỏ quan ngại trước các hoạt động quân sự ngày càng gia tăng của Bắc Kinh trong khu vực.

Trong chuyến thăm Tokyo cuối tháng 5, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã nhất trí thúc đẩy hợp tác quốc phòng, đẩy nhanh đàm phán về chuyển giao trang thiết bị quân sự và tăng cường phối hợp an ninh hàng hải.

Cùng thời điểm, Nhật Bản và Philippines cũng công bố kế hoạch khởi động đàm phán phân định ranh giới vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa tại khu vực phía đông Đài Loan. Bắc Kinh đã phản đối mạnh mẽ động thái này, cho rằng khu vực liên quan chồng lấn với các vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Các chuyên gia nhận định việc tàu sân bay Liêu Ninh hoạt động sâu tại Tây Thái Bình Dương là một phần trong chiến lược mở rộng tầm hoạt động của hải quân Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh liên tục gia tăng các chuyến hải trình của tàu sân bay vượt ra ngoài “chuỗi đảo thứ nhất” – vành đai chiến lược bao gồm Nhật Bản, Đài Loan và Philippines – nhằm chứng minh khả năng tác chiến xa bờ của hải quân nước này.

Năm 2025, Nhật Bản lần đầu tiên ghi nhận hai tàu sân bay đang hoạt động của Trung Quốc là Liêu Ninh và Sơn Đông cùng triển khai hoạt động tại Thái Bình Dương. Giới phân tích đánh giá đây là dấu mốc quan trọng cho thấy năng lực tác chiến biển xa của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc đang được cải thiện đáng kể.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, lực lượng Phòng vệ Biển nước này đã theo dõi sát mọi hoạt động của nhóm tàu Liêu Ninh trong suốt thời gian diễn tập. Tokyo cho rằng các hoạt động quân sự ngày càng thường xuyên của Trung Quốc ở Tây Thái Bình Dương phản ánh tham vọng mở rộng ảnh hưởng và tăng cường khả năng triển khai sức mạnh trên biển của Bắc Kinh.

Sự xuất hiện của tàu sân bay Liêu Ninh diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh tại khu vực Đông Á và Tây Thái Bình Dương ngày càng phức tạp.

Bên cạnh tranh chấp trên Biển Đông, Trung Quốc còn tăng cường hiện diện quân sự quanh Đài Loan, trong khi Nhật Bản, Philippines và Mỹ liên tục mở rộng các hoạt động hợp tác quốc phòng. Các cuộc tập trận chung giữa ba nước cũng được tổ chức thường xuyên hơn trong hai năm qua.

Giới quan sát nhận định những hoạt động mới nhất của tàu sân bay Liêu Ninh cho thấy Tây Thái Bình Dương đang trở thành một trong những điểm nóng chiến lược quan trọng nhất của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc tiếp tục gia tăng và khó có dấu hiệu hạ nhiệt trong thời gian tới.