UAE đầu tư 1 tỷ USD cho AI ở châu Phi: Cánh cửa phát triển hay bước đi chiến lược?

Tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Johannesburg, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) đã công bố một sáng kiến mang tên “AI for Development” trị giá 1 tỷ USD, nhằm tăng cường hạ tầng trí tuệ nhân tạo và các dịch vụ AI tại các quốc gia châu Phi.

Sáng kiến này được lãnh đạo bởi Văn phòng Xuất khẩu Abu Dhabi (ADEX), phối hợp cùng Cơ quan viện trợ quốc tế UAE, với mục tiêu triển khai AI vào các ngành mũi nhọn như giáo dục, y tế và thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo ông Saeed Bin Mubarak Al Hajeri, Bộ trưởng Trạng thái UAE, AI không chỉ là “ngành của tương lai” mà còn là “nền tảng của tương lai nhân loại”, và UAE muốn đảm bảo rằng công nghệ này được phát triển một cách “có trách nhiệm, bao trùm và đem lại lợi ích cho mọi người”.

Ảnh: Channel Africa

Một phần đáng chú ý của cam kết này là việc tăng cường năng lực tính toán và kết nối dữ liệu tại châu Phi. Châu lục này hiện đang thiếu rất nhiều hạ tầng công nghệ cao, và sáng kiến của UAE hứa hẹn sẽ giúp các quốc gia châu Phi tiếp cận được các giải pháp AI tiên tiến để giải quyết các bài toán phát triển – từ cải thiện điều kiện y tế, hỗ trợ hệ thống giáo dục đến ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu.

Sự lựa chọn của UAE không hề ngẫu nhiên. Trong những năm gần đây, UAE đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ cao và AI, đồng thời khẳng định vị thế là “trung tâm AI toàn cầu”. Sáng kiến đầu tư 1 tỷ USD vào châu Phi cũng phù hợp với chiến lược đối ngoại của đất nước vùng Vịnh: không chỉ hỗ trợ phát triển mà còn xây dựng quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng với các quốc gia châu Phi.

Tuy nhiên, đây không chỉ là hành động “viện trợ công nghệ”: nhiều chuyên gia cho rằng UAE đang thực hiện một bước đi chiến lược trong “cuộc đua điện toán toàn cầu”. Nhờ vào sáng kiến này, UAE có thể mở rộng ảnh hưởng công nghệ tại châu Phi, đồng thời củng cố vị thế của mình trong hệ sinh thái AI toàn cầu — đặc biệt là khi nhiều quốc gia đang tìm cách xây dựng nền tảng AI của riêng họ.

Mặt khác, việc đầu tư lớn cũng đi kèm với rủi ro: liệu các nước châu Phi có đủ năng lực tiếp nhận và khai thác hiệu quả công nghệ AI? Nếu dự án chỉ dừng ở việc triển khai hạ tầng mà thiếu chiến lược chuyển giao tri thức hoặc phát triển nguồn nhân lực địa phương, thì lợi ích lâu dài có thể bị hạn chế.