Vì sao thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran bị coi là “thất bại” của ông Donald Trump?

Dù được Nhà Trắng mô tả là bước tiến ngoại giao, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran lại bị nhiều chuyên gia đánh giá là một kết quả bất lợi cho Tổng thống Donald Trump, khi Washington không đạt được các mục tiêu cốt lõi sau hơn một tháng xung đột.

Ảnh: SCMP 

Sau hơn một tháng giao tranh căng thẳng, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, mở đường cho các cuộc đàm phán tiếp theo tại Pakistan. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đây chỉ là giải pháp tạm thời, không xử lý được các vấn đề cốt lõi như chương trình hạt nhân hay ảnh hưởng khu vực của Tehran.

Thực tế, Iran vẫn giữ nguyên các năng lực chiến lược quan trọng, trong khi các điều khoản cụ thể của một thỏa thuận dài hạn vẫn chưa rõ ràng.

Theo các chuyên gia, một trong những điểm khiến thỏa thuận bị xem là thất bại là việc Mỹ phải chấp nhận đàm phán trong bối cảnh chưa đạt được ưu thế rõ ràng.

Trước đó, Washington từng đặt ra nhiều yêu cầu cứng rắn, bao gồm hạn chế chương trình hạt nhân và mở lại tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, khi bước vào ngừng bắn, các mục tiêu này chưa được đảm bảo đầy đủ.

Một điểm đáng chú ý là Iran không những không suy yếu đáng kể mà còn duy trì được các đòn bẩy quan trọng, đặc biệt là khả năng kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ then chốt của thế giới.

Giới quan sát cho rằng đây là lợi thế lớn giúp Tehran có vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán, trong khi Mỹ chưa đạt được các nhượng bộ tương xứng.

Cách tiếp cận “gây áp lực tối đa” của Tổng thống Donald Trump, bao gồm các lời đe dọa mạnh mẽ và đặt thời hạn tối hậu thư, được cho là đã không mang lại kết quả như kỳ vọng. Thay vì buộc Iran nhượng bộ nhanh chóng, chiến lược này khiến xung đột leo thang, kéo dài và cuối cùng dẫn đến một thỏa thuận ngừng bắn chưa trọn vẹn. Một số chuyên gia nhận định Washington đã đánh giá thấp khả năng chống chịu và phản ứng của Tehran.

Dù Tổng thống Trump tuyên bố đạt được “thành công hoàn toàn”, nhiều ý kiến cho rằng kết quả thực tế không tương xứng với kỳ vọng ban đầu.

Không chỉ đối mặt với những thách thức trên bàn đàm phán, chính quyền Mỹ còn chịu áp lực về thời gian pháp lý trong nước và sự chia rẽ trong dư luận về cách xử lý cuộc xung đột. 

Giới phân tích cảnh báo rằng thỏa thuận ngừng bắn hiện tại chỉ mang tính “tạm dừng”, trong khi nguy cơ xung đột bùng phát trở lại vẫn hiện hữu nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Việc hai bên chưa đạt được đồng thuận về các vấn đề cốt lõi khiến tiến trình hòa bình trở nên mong manh, đồng thời đặt ra nhiều thách thức cho vai trò và uy tín của Mỹ trên trường quốc tế.

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran vì vậy không chỉ là một bước ngoặt ngoại giao, mà còn phản ánh những giới hạn trong chiến lược của Washington, khi kết quả đạt được chưa tương xứng với những gì đã đánh đổi trong cuộc xung đột kéo dài.