Trào lưu “tắm nước đá” lan rộng: Lợi ích thật sự đến đâu, có đáng để thử?

Ảnh: ShutterStock

“Tắm nước đá” (ice bath), hay còn gọi là ngâm mình trong nước lạnh sâu, vốn là phương pháp quen thuộc trong giới thể thao chuyên nghiệp. Trong những năm gần đây, trào lưu này lan rộng trên mạng xã hội, được quảng bá như một “liều thuốc tự nhiên” giúp tăng sức bền, cải thiện tâm trạng và nâng cao chất lượng sống.

Nhiều người tin rằng việc tiếp xúc với nước lạnh ở nhiệt độ khoảng 10–15°C trong vài phút có thể mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể. Một số nghiên cứu cho thấy tắm nước đá có thể giúp giảm đau nhức cơ sau vận động, đặc biệt với những người tập luyện cường độ cao.

Ngoài ra, việc tiếp xúc với nước lạnh có thể kích thích cơ thể phản ứng với “stress nhẹ”, từ đó góp phần giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ ở một số người. Một số người cảm nhận rằng, họ cảm thấy tỉnh táo, hưng phấn hơn sau khi ngâm nước lạnh, do cơ thể giải phóng các hormone như dopamine và noradrenaline. Tuy nhiên, giới khoa học nhấn mạnh rằng bằng chứng hiện tại vẫn còn hạn chế và chưa thống nhất khi nhiều nghiên cứu không cho thấy lợi ích rõ ràng. Đáng chú ý, một số nghiên cứu gần đây cho thấy việc sử dụng tắm nước đá thường xuyên sau tập luyện có thể làm giảm khả năng phát triển cơ bắp.

Nguyên nhân là do nhiệt độ lạnh làm giảm lưu lượng máu đến cơ, từ đó ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ protein và phục hồi tự nhiên của cơ thể. Điều này khiến nhiều chuyên gia khuyến cáo không nên lạm dụng phương pháp này nếu mục tiêu là tăng cơ hoặc cải thiện hiệu suất dài hạn.

Bên cạnh lợi ích tiềm năng, tắm nước đá cũng đi kèm những rủi ro đáng kể. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh có thể gây “sốc lạnh”, khiến nhịp tim và huyết áp tăng nhanh, thậm chí nguy hiểm với người có bệnh tim mạch. Ngoài ra, nếu ngâm quá lâu, cơ thể có thể rơi vào tình trạng hạ thân nhiệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Các chuyên gia khuyến cáo những người có bệnh nền như tim mạch, huyết áp hoặc tuần hoàn kém nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thử.

Dù đang trở thành một “trend” toàn cầu, tắm nước đá vẫn là phương pháp cần được hiểu đúng và áp dụng có kiểm soát. Giới chuyên môn cho rằng, đây không phải “liệu pháp thần kỳ” như nhiều lời quảng bá, mà chỉ có thể mang lại lợi ích trong một số trường hợp cụ thể, đặc biệt là phục hồi sau vận động cường độ cao.

Trong khi đó, với người bình thường, các lựa chọn an toàn hơn như tắm nước mát hoặc tiếp xúc lạnh ở mức độ nhẹ có thể là bước khởi đầu hợp lý.

Tắm nước đá là một ví dụ điển hình cho xu hướng sức khỏe hiện đại: hấp dẫn, lan truyền nhanh nhưng chưa có đủ bằng chứng khoa học vững chắc.

Việc “lao mình vào nước lạnh” có thể mang lại cảm giác mới mẻ và một số lợi ích ngắn hạn, nhưng nếu áp dụng sai cách, nó cũng có thể gây hại. Do đó, thay vì chạy theo trào lưu, điều quan trọng là hiểu rõ cơ thể mình và lựa chọn phương pháp phù hợp, an toàn.